Tumango ako bilang tugon. Nakita ko ang pag-iwas niya ng tingin, pati ang paglayo niya sa akin. Inayos niya ang sarili niya at kumuha ng sariling panyo para ayusin ang sarili.

"Savannah . . ." I sighed. "I'm sorry."

Lumapit ako sa kan'ya at niyakap siya mula sa likuran niya. Naramdaman ko ang bahagya niyang pagtigil sa ginagawa niya dahil doon.

"A-Ano mo siya?"

Kinalas niya ang pagkakayakap ko sa kan'ya tsaka siya humarap sa akin. Nakayuko pa rin siya hanggang ngayon, iniiwas ang tingin sa akin.

"Dating. . . g-girlfriend."

Bahagya siyang tumingin sa akin at ngumiti. Wala na 'yung mga luhang nasa gilid ng mga mata niya na nakita kong nakaipon kanina. Ang bilis niyang magbago ng expression. Hindi ko mahuli kung ano ang nararamdaman niya ngayon.

If she's angry or jealous, she can say that to me.

"Ahh . . ." napapatango-tango pa siya. "Kaya ba . . . ganoon ang reaks'yon mo noong . . . makita mo 'yung painting niya?"

She smiled again while her eyes are staring directly at me. She looks unbothered and bothered at the same time. Hindi ko maintindihan.

"Anong reaks'yon?"

"Shocked?" She chuckled. "Do you miss her?"

Hindi kaagad ako nakasagot. Hindi ko alam kung bakit nahihirapan akong sagutin 'yon sa harap niya. If I told her that I don't miss her, will she feel offended for her fellow woman? If I say that I missed her, will she get angry at me?

Sasagot pa lang sana ako nang magsalita ulit siya.

"Hindi mo na kailangang sumagot." She smiled again before walking away from me to get her things. "Nakuha ko na 'yung sagot," she added.

Napalunok ako at hindi na tuluyang makagalaw at makapagsalita pa habang pinanonood siyang maglakad palayo sa akin. Tuluyan na siyang nakalabas ng studio. Napaupo na lang ako sa upuan, iniisip kung paano aayusin ito.

Kinuha ko ang wallet sa bulsa ko at kinuha sa loob no'n ang two-by-two formal picture ni Grace doon noong senior high kami.

Grace was one of the most beautiful and graceful lady in our school back then. I was so happy before that I was her boyfriend because many guys wanted to win her. She was happy, feisty . . . and elegant.

We were happy before. Hindi ko nga rin maintindihan kung bakit siya nakipag-hiwalay sa akin. Bigla lang naramdaman ko 'yung lamig ng mga tingin niya sa akin. Nawala 'yung saya.

Kung dahil 'yon sa mga pinagdaraanan niya, handa naman akong manatili sa tabi niya.

~~~

"Maghiwalay na tayo," matigas na sabi ni Grace habang nakaupo sa gilid ng kama niya, isang umaga nang pinuntahan ko siya sa boarding house niya. "I don't want any of this."

She looked at me with her cold eyes. It's been weeks . . . baby, what happened?

"Ayaw ko, Grace."

Naupo ako sa harap niya at hinawakan ang dalawang tuhod niya para ibalik ang titig sa kan'ya.

"Ayaw ko na nga. Even though how much I forced myself to continue, I can't do this anymore. I don't want any of this relationship anymore. Intindihin mo ako."

Hindi man lang siya nauutal sa mga sinasabi niya. Naramdaman ko ang pag-init ng sulok ng mga mata ko, kasabay ng pag-iwas ko ng tingin sa kan'ya, kasabay ng sunud-sunod na paglunok.

I looked at her again. "Baby, what's w-wrong?"

Umiling siya. "Ayaw ko lang. Ayaw ko na."

Mabilis na tumulo ang mga luha ko. Hindi ko kaya. Hindi ko kayang mawala siya sa akin ngayon.

"Ayaw ko rin. Hindi ako papayag."

Hinawakan ko ang magkabilang braso niya at mabilis siyang siniil ng halik. Ilang beses kong sinubukan na halikan niya ako pabalik, pero hindi nangyari.

"I said I can't continue this relationship. Ayaw ko na talaga, Connor," nakayukong sabi niya gamit ang mahinahon na boses.

Hindi ako sumagot. Ilang sandali pa, nakita ko na lang ang mga kamay niyang tinatanggal sa pagkaka-butones ang uniform na kasusuot niya lang dahil papasok pa lang kami sa eskwelahan.

"Let's do it one last time. Then end it completely."

Umiling ako nang umiling. Hinila niya ako para halikan, pero ako naman ngayon ang hindi makahalik sa kan'ya pabalik.

Sa bawat paggalaw ng labi niya, ramdam na ramdam ko ang pagpapaalam niya . . . at hindi ko matanggap 'yon.

"No . . ."

Inilayo ko siya sa akin at nakita na nakatanggal na ang pagkaka-butones ng uniform niya. She looked so offended with the way I said no to her.

"Ayaw mo? You don't want my body anymore?" She scoffed. "Parang hindi mo hinalikan at sinamba ang bawat sulok ng balat ko noon, ah?"

Napaiwas ako ng tingin nang unti-unti na niyang hinubad ang lahat ng suot niya.

"Look at me."

Naglakad siya papunta sa harap ko—wala nang suot na kahit na ano ang buong katawan niya. Sa nakikita ko sa mukha niya ngayon, hindi na siya ang Grace na minahal ko.

She lost all the happiness in her eyes. She lost her emotions, and I don't really know what happened. Is this because of what she's going through the past weeks?

"Grace, hindi ako makikipag-hiwalay sa 'yo."

She smiled a little before started unbuttoning my polo. I gasped as I closed my eyes, feeling her hands on my chest.

"Grace . . ." I called her name again, almost begging her to stop.

She didn't answer. She claimed my lips as she pulled me closer to her, removing my polo. I couldn't stop her because I don't want to offend her. I don't want to do it with her when I know that our relationship is shaking.

"Connor . . ."

I sighed in defeat as I pushed her to bed, and started making love to her. She let me pleasure her, and she pleasured me too, the way she wants me to be pleasured.

Sa huli, isinuot niya ang mga damit niya na parang walang nangyari, Inaayos niya na ang sarili niya sa harap ng salamin niya, habang ako, nanonood lang sa kan'ya.

"Magbihis ka na, baka ma-late ka."

Napabuntonghininga ako, bago tumayo mula sa kama at lumapit sa kan'ya. Niyakap ko siya mula sa likod, pero tinanggal niya lang 'yon kaagad. Humarap siya sa akin nang may bahagyang ngiti sa labi.

"Hindi ako nagbibiro, Connor. We're over."

Hindi man lang ako nakakita ng sakit sa kan'ya habang sinasabi 'yon. I didn't even see the care. Walang-wala. Parang wala na talaga siyang kahit na anong nararamdaman para sa akin.

"Gano'n lang?"

Tumango siya. "Ano pa ba dapat?" she asked. "Should I cry?"

I gulped. "Oo."

"Hindi naman ako naiiyak, Connor. I can't fake that."

I gulped because of the pain I felt. "Grace . . ."

Umiling siya. "Magbihis ka na. Baka ma-late ka."

Pagkatapos niyang sabihin 'yon, ngumiti siya sa akin nang bahagya, tsaka lumabas sa boarding house niya, iniwan ako na walang alam sa kung anong nangyari at kung bakit siya nandoon.

She broke up with me three months before graduation. I thought that she found someone else. I'll accept it if that's the reason, but she didn't. She stayed single the whole time that we're not together. I did everything to make her come back to me for those three months that we're not together, but she never, even once, look at me the same way anymore.

She looks so lost. I know that there's something wrong, and I couldn't figure out everything on my own. I need her to tell me everything, but she never, even once, told me even a single clue from what's happening that made her leave me like that. I want to stay with her while she fights with her own demons, but she pushed me away.

And after our graduation, she disappeared without a trace. I can't even find her social media accounts. Kahit saan. I even asked someone who knows about tracing and Mom even hired a private investigator, but there's no hope in finding her.

Parang bula. Nawala na lang bigla.

Bigla na lang naglaho, matapos akong pasayahin sa loob ng mahigit isang taon.

~~~

Nang gabing 'yon, uminom ako nang uminom sa condo namin matapos kong maalala ang lahat at kung paano ako tingnan ni Savannah kanina. Hindi agad nagtanong sa akin ang mga kaibigan ko dahil alam kong alam nila kung ano ang pino-problema ko . . . na nag-away kami ni Savannah at hindi pa nagkakabati hanggang ngayon.

"Kinausap ka na ba?" tanong ni Aldrin nang magtagal na kami sa inuman.

Tumango ako. "Kilala ko raw ba si Grace."

"Kilala niya si Grace?" takang tanong ni Jin.

Uminom ako ng dalawang shot bago sinagot si Jin. "Oo."

"Paano?!" tanong ni Terrence na nakaawang na ang bibig ngayon.

Nagkibit ako ng balikat. "Malay ko. Nakita ko lang sa paintings niya."

Napabuntonghininga sila.

"Bakit kasi siya magagalit kung magkakilala kayo ni Grace? Sigurado akong may iba ka pang nagawa bukod sa pangingialam ng gamit niya at sa pagsabi na kakilala mo nga si Grace," paliwanag ni Jin.

"Tama," sabi ni Terrence.

Nagbuntonghininga si Aldrin. "Pare, ano nga ginawa mo? Sabihin mo na 'yong totoo."

Napalunok ako bago tumingin kay Aldrin. "Wala nga akong ginawa. Nakita niya lang raw 'yung expression ng mukha ko."

"Paano ba pagkakasabi?" tanong ni Terrence.

"Kaya pala gano'n reaks'yon mo, parang gan'yan sabi niya."

Muling nagbuntonghininga si Aldrin bago uminom.

"Naaapektuhan ka pa rin kay Grace," sabi ni Jin.

I shook my head. "Hindi naman 'yon. Nagtataka lang ako kung bakit magkakilala sila."

"Kailangan ba na lahat may paliwanag kung bakit magkakilala ang dalawang tao? Paano kung magkaibigan? Magkamag-anak?" tanong ni Aldrin.

"Hindi 'yon." I sighed, frustrated. "Hindi n'yo maintindihan, eh. May iba kasi."

"Naghahanap ka lang ng ibang rason, pero ang totoo, apektado ka pa rin kay Grace," sabi ni Terrence na ngayon, seryoso na rin. "Pare, tatlong taon na kayong hiwalay. Kalimutan mo na lang 'yon."

"Kaya nga. Ilang taon na kayong hiwalay. Eh ano kung wala siyang maibigay na rason sa 'yo? Ang point dito, matagal na kayong wala. Si Savannah na 'yong nililigawan mo. Tang ina, dami mo nang nai-sex, si Grace pa rin nasa isip mo?" mahabang litanya sa akin ni Aldrin.

"Kaya nga. Tama na, pare. Huwag ka nang maghanap ng sagot. Ano ba gagawin mo sa dahilan niya? Ano, babalik ka pa? Paano si Savannah? Pinapaasa mo?" naiiritang sabi ni Jin bago nagbuntonghininga.

"Hindi naman 'yon . . ."

Gusto kong ikwento sa kanila ang tungkol sa painting ni Savannah sa alaalang hindi naman sa akin, pero maiintindihan ba nila ako? Hindi.

Sa ngayon, hahayaan ko na lang silang isipin ang mga gusto nilang isipin, saka ko na lang aayusin ulit.

___

But déjà vu is not a sign that you can see into your past life or travel to an alternate dimension, it's part of how the brain works, says Professor Sam Berkovic, a clinical neurologist and director of the Epilepsy Research Centre at Austin Health.

"It's a normal phenomenon. And when you ask people, about 60 to 70 per cent will say they get it," he says. "I get it every now and again. You kind of shake your head and say, 'Oh, it's my brain playing tricks on me', which is exactly what it is." — pursuit.unimelb.edu.au

🌻