**Chương 1: Tiếng chửi đanh đá sau vách nắng**

Cái nắng tháng sáu ở vùng hạ lưu sông Lam cứ chói gắt như chảo mỡ đang sôi sùng sục trên bếp củi. Nó hắt xuyên qua từng kẽ lá tre khô, rọi thẳng vào khoảng sân gạch rêu phong của ngôi nhà họ Tấm, tạo thành những vệt sáng vàng vọt, oi nồng. Giữa cái oi bức đến nghẹt thở ấy, tiếng chửi thề lanh lảnh, chua ngoa lại vang lên từ gian bếp nhỏ, xé toạc cái không gian tĩnh mịch của buổi trưa hè.

- *Tổ cha nhà cái thằng mất dịch họ Bùi! Mày tưởng tao là con dở hơi chắc? Đồ khốn nạn, ăn rồi nuốt lời, có mười lạng thịt lợn với dăm xấp vải hoa mà cũng dám giở trò lừa bịp với Thị Dư này à? Mả cha nhà mày, đi khuất mắt tao mau! Không tao lại xách dao ra róc thịt mày bây giờ!*

Thị Dư vừa chống nạnh, vừa trút hết những từ ngữ đanh đá nhất vào khoảng không trước mặt. Người đàn bà này năm nay ngót nghét đầu tứ tuần, nhưng trời phú cho một vóc dáng khiến mấy mãnh trai tráng đi qua cổng cứ phải liếc nhìn đếnẹo cổ. Dáng người bà nhỏ thó, thấp lùn nhưng lại đẫm đà, nở nang đến mức chiếc áo tứ thân sờn cũ dường như muốn bật tung từng đường chỉ ở hàng cúc trước ngực. Vòng eo thắt đáy lưng ong, đôi gò bồng đảo căng đầy cứ chuyển động theo nhịp thở phập phồng vì tức giận. Khuôn mặt Dư sắc sảo, đôi mắt sắc lẹm như dao cau, cái miệng mỏng lúc nào cũng trực nhếch lên chửi bới, nhưng lại mang một vẻ mặn mà, lúng liếng khó tả của một góa phụ đã lâu ngày thiếu vắng hơi ấm đàn ông.

Chồng Dư - cũng chính là cha ruột của Tấm - mất cách đây ngót nghét ba năm, để lại cho bà căn nhà tranh vách đất và đứa con gái út tên Cám đang tuổi ăn tuổi lớn. Từ ngày lọt vào danh sách "góa phụ", cái miệng của Thị Dư càng ngày càng cay độc, tiếng chửi của bà vang từ ngõ trước ra đến đường làng. Nhưng thiên hạ lạ lắm, ghét thì ghét cái thói đanh đá, chua ngoa của bà thật, mà thèm thì cũng thèm cái nét đẫm đà, lúng liếng mỗi khi bà uốn éo đi qua sân đình. Nhất là dạo gần đây, chồng mới chết chưa mồ yên mả đẹp, Dư đã bắt đầu lén lút qua lại, đưa tình với mấy gã đàn ông góa vợ hoặc lươn lẹo trong vùng. Hôm nay gã thợ mộc ở ngã ba làng ôm mớ vải hứa hẹn rồi quỵt nợ, khiến cơn tức giận của bà bùng nổ, chửi từ gà gáy đến tận giờ ngọ chưa thôi.

Ngay góc hiên nhà, dưới vách nắng đang chênh chếch rọi xuống, Tấm ngồi lặng lẽ trên chiếc chõng tre cũ kỹ.

Thiếu nữ vừa tròn mười bảy tuổi. Khác với cái vẻ nhếch nhác của một đứa trẻ mồ côi mẹ từ nhỏ, Tấm mang một nét đẹp thanh tú, sắc sảo đến lạ kỳ. Đôi mắt nàng trong veo nhưng sâu thẳm như giếng nước làng, chiếc mũi cao thanh tú và vầng trán rộng thể hiện rõ sự thông minh, lanh lẹ vượt hơn hẳn người thường. Ở cái làng này, không ai là không biết Tấm. Ra ngoài xã hội, Tấm ứng đối trôi chảy, nhìn thấu tâm can kẻ tiểu nhân, chưa từng chịu lép vế trước bất kỳ ai. Người ta nể Tấm cái đầu lạnh và sự sắc bén trong từng câu nói.

Thế nhưng, tất cả sự sắc sảo ấy dường như bay biến sạch khi nàng bước chân về cái mái nhà tranh này, đứng trước mặt Thị Dư - người mẹ kế mà thiên hạ gọi là "mụ dì ghẻ ác độc".

- *Còn mày nữa đấy, con Tấm kia!* - Dư xoay phắt người lại, trừng mắt nhìn ra hiên, cái miệng xinh xắn nhưng độc mồm vẫn không ngừng nhả ra những lời cay nghiệt. - *Ngồi đấy mà ngây ra như phỗng thà à? Đất nước này sắp sập đến nơi rồi mà còn ngồi chống cằm làm bộ hiền lành thánh thiện! Xách ngay cái giỏ ra ao mò cua bắt tép đi, hay đợi tao phải cầm roi quất vào lưng mới chịu lết cái thân đi hả? Đồ sao chổi! Mẹ mày chết sớm để lại cái cục nợ này cho tao gánh nặng nề!*

Những lời mắng mỏ xối xả vang lên bên tai, chói tai và cay độc tột cùng. Cám từ trong nhà đi ra, ném cho Tấm một cái liếc xéo sắc lẹm rồi phụ họa theo mẹ:

- *Đúng đấy! Chị ngồi đấy mà ngắm mây ngắm gió, tí nữa không có tép đem về thì đừng có trách mẹ con cháu đánh cho một trận nhừ đòn!*

Tấm ngước đôi mắt sâu thẳm lên nhìn mẹ kế. Nàng thừa sức nhìn thấu sự bực dọc, bất an và cả những giọt mồ hôi đang lấm tấm trên trán Dư. Tấm biết rõ, sở dĩ mụ đàn bà đanh đá này lôi mình ra làm chỗ trút giận không phải vì nàng lười biếng, mà là vì gã thợ mộc khốn kiếp kia vừa mới ôm hận bỏ đi, để lại cho Dư một mớ bực dọc và sự cô quạnh cào xé tâm can.

Trong lòng Tấm lúc bấy giờ, một cảm xúc phức tạp đang dâng lên. Đó không phải là sự tức giận hay oán hận, mà là một thứ thâm trầm, sâu kín đến lạ kỳ. Nàng nhìn dáng người nhỏ con nhưng đẫm đà đang hậm hực chống nạnh kia, nhìn từng đường cong phập phồng dưới lớp áo sờn, và tự dưng trong lòng dấy lên một tia xót xa buồn cười.

*Cái miệng thì chửi ác ôn thế thôi, chứ đêm về khóc thút thít vì tủi thân thì cũng chỉ có một mình.* - Tấm thầm nghĩ trong đầu, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười nhạt không ai nhận ra.

Với người ngoài, Tấm là một con kỳ lân sắc sảo, sẵn sàng bẻ gãy mọi lý lẽ vô lý. Nhưng trước mặt Thị Dư, Tấm chọn cách im lặng tuyệt đối. Nàng chưa bao giờ cãi lại một lời, chưa bao giờ hé răng nửa câu để đôi co với sự chua ngoa ấy. Không phải vì Tấm sợ, mà vì trong cái đầu đầy mưu lược của thiếu nữ mười bảy tuổi, nàng hiểu rõ lớp vỏ bọc độc mồm độc miệng ấy chỉ là thứ áo giáp rẻ tiền của một người đàn bà góa chồng, thiếu thốn tình cảm và đang sợ hãi sự cô đơn đến cùng cực.

- *Con biết rồi, thưa má. Con đi bắt tép ngay đây.* - Tấm nhẹ nhàng đứng dậy, giọng nói bình tĩnh, nhỏ nhẹ đến lạ lùng, hoàn toàn tương phản với sự gào thét đanh đá của người đối diện.

Nàng cúi đầu, cầm lấy chiếc giỏ tre và cái vợu nhỏ, chậm rãi bước qua người Thị Dư. Khi sượt qua cánh tay đẫm đà của mẹ kế, Tấm phảng phất ngửi thấy mùi hương quen thuộc - mùi của mồ hôi trộn lẫn với hương bồ kết và một chút son phấn rẻ tiền từ những cuộc hẹn lén lút bên ngoài.

Thị Dư thấy Tấm ngoan ngoãn vâng lời không một tiếng cãi lại thì bỗng chốc cụt hứng, cái miệng đang chúm chím định chửi tiếp bỗng khựng lại. Bà trừng mắt nhìn theo bóng lưng gầy mảnh dẻ nhưng kiên định của Tấm đang khuất dần sau ngõ, bực bội dậm chân thình thịch:

- *Cái con ranh này! Càng nhìn càng thấy ghét cái vẻ điềm tĩnh giả tạo đấy! Đồ ranh con xấc láo!*

Dư chửi đổng thêm mấy câu nữa cho bõ tức rồi lủi thủi quay vào nhà, trong lòng tự nhiên dâng lên một thứ cảm giác bứt rứt khó tả, giống như việc mình vừa ném cục đá xuống ao bèo nhưng mặt nước chẳng thèm gợn sóng, khiến bản thân càng thêm phần trống trải, chỏng chơ giữa buổi trưa hè nắng gắt.

Còn ở ngoài ngõ, Tấm bước đi thong thả dưới bóng hàng tre xanh ngắt. Nàng siết chặt chiếc giỏ trong tay, ánh mắt lóe lên một tia sáng thâm trầm, sắc lạnh nhưng đong đầy vẻ nuông chiều ẩn giấu.

*Cứ chửi đi, cứ đanh đá cho thỏa chí đi... Sớm muộn gì, cái vỏ bọc gai góc ấy cũng rơi vào tay ta thôi.*

Tấm mỉm cười một mình, bước chân hướng thẳng ra cánh đồng nước ngập, bắt đầu cho một chuỗi những ngày tháng âm thầm dung dưỡng, bao bọc và từng bước giăng lưới tình trường lên người mẹ kế chua ngoa, đẫm đà nhất vùng này.