3. Phận tầm gửi
(*) Tầm gửi: còn có tên gọi khác là cây chùm gửi. Đây là loại cây sống ký sinh trên các loại cây khác. Nó thường leo hay bò trên bề mặt các loại cây thân gỗ như cây mít, cây bưởi, cây dâu, cây gạo,...
***
Tôi là Trưởng nam nhà họ Nghiêm, con của ông giáo Nghiêm Hữu Tịnh, người được bà con dưới miệt vườn ca tụng là nhà nho tài đức vẹn toàn. Tôi còn một cô em gái tên Thanh Châu, từ nhỏ em đã đau bệnh triền miên khiến cha má tôi đổ gần nửa gia tài để mời thầy lang về chẩn trị. Cha tôi là người truyền thống, thà ăn chay niệm Phật đợi chờ cơ duyên chớ không tin tưởng mấy tay đốc tờ do bác Cả giới thiệu. Và trời kêu ai nấy dạ, em gái tôi đã rời bỏ trần thế khi vừa lên bốn, sau cái ngày tôi tròn tám tuổi.
Nỗi đau mất con, mất em, mất cháu vô tình đẩy nhà họ Nghiêm vào những bước ngoặt không thể ngờ tới: cha tôi đã giao lại hãng lụa trên Sài Thành cho bác Cả quản lý, rồi âm thầm đưa vợ con xuống miệt Vĩnh Long mở lớp dạy chữ hòng trốn tránh quá khứ đau thương. Bẵng đi một thời gian, việc dạy học dần trở nên khởi sắc, các phú hộ quanh vùng lần lượt gửi gắm con cháu đến học vì quá mến mộ cốt cách thanh cao ấy.
Má tôi kể trước khi tiếp quản nghiệp buôn bán, cha tôi từng có một thời dùi mài kinh sử, mong ước đỗ đạt khoa cử làm rạng danh dòng họ. Lúc bấy giờ, Nghiêm Hữu Sinh - bác Cả của tôi vốn là người bay bướm, năm lần bảy lượt chọc tức ông bà nội nên quyền thừa kế gia sản gần như thuộc về cha tôi. Biết mình không thể làm trái ý đấng sinh thành, cha tôi đành gác lại hoài bão thuở thiếu thời, một lòng lo cho hãng lụa Sơn Trà để chuyện mần ăn ngày càng tấn tới.
Những tưởng mọi chuyện đều đã vào guồng, thì cái chết của Thanh Châu lại trở thành nguyên do khiến nó xoay chuyển, vận số nhà họ Nghiêm cũng bắt đầu sang trang. Để có được mái nhà lẫn lớp dạy chữ, má tôi đã đem của hồi môn ra cầm cố, riêng hãng lụa là cơ nghiệp ba đời nên cha má tôi nào dám động đến. Về phần bác Cả, tuy mang tiếng phong lưu nhưng máu làm ăn vẫn ngấm sâu trong người, thành ra việc giao phó lại hãng lụa tôi chẳng lấy làm lạ. Từ hồi em tôi mất, nỗi dằn dặt vẫn bám theo cha má tôi. Bao lần trông thấy hai mái đầu điểm bạc, phận làm con như tôi chỉ biết vùi đầu vào đèn sách đặng thay cha hoàn thành tâm nguyện thuở xưa. Ấy vậy mà, ngày làm đám giỗ cho Thanh Châu, gia nhân hớt hải chạy vào, mặt mày tái mét báo rằng chiếc xuồng chở bác Cả vừa bị lật ở ngoài vàm sông, quan trên đánh tiếng biểu người thân đến nhận xác.
Hôm đó, tôi chỉ mới bước sang tuổi mười lăm.
Lúc ấy nhà tôi tất tưởi chạy ra bến sông, lặng người ngó xuống tấm chiếu toan đắp lên ba thi thể, trong đó có bác Cả của tôi. Hai người còn lại là phụ nữ, một già một trẻ. Và người đang co ro trong chiếc bao bố là chàng trai độ khoảng mười tám, da dẻ hơi sẫm màu nhưng bù lại gương mặt rất ưa nhìn. Dưới cái nắng vàng hoe, anh ta ngồi thẫn thờ bên gốc đa, ánh mắt đương hướng về cõi xa xăm, một nơi mà tôi chẳng thể diễn tả bằng lời dẫu đã bỏ công cho việc xôi kinh nấu sử. Lạ quá... chỉ có anh mới khiến tôi nảy sinh cảm giác chênh vênh ấy, và nó đang cộng hưởng với nỗi mất mát khi người thân đột ngột qua đời.
Ma chay diễn ra trong cái lạnh đầu xuân, vào hôm mây trắng vắt ngang trời, sương sớm đọng thành từng hạt nhỏ trên vòm lá. Tiếng gõ mỏ tiễn đưa bác Cả văng vẳng một góc nhà, đánh động tới lũ chim sẻ đang rỉa lông trên mái ngói âm dương. Tôi và cha má đứng nép ở một bên, mỗi lần có người đến phúng viếng chúng tôi đều cúi đầu cảm tạ. Ai nấy cũng lấy làm tiếc trước cái chết tức tưởi của bác, nhưng số trời đã định nên cha má tôi nào dám than van.
Biết được tin dữ, gia nhân trên Sài Thành liền gom tiền mướn sớp-phơ chở xuống Vĩnh Long đặng thắp cho bác Cả một nén nhang. Tình chủ tớ thật khiến lòng người ta quặn thắt. Và cũng nhờ có họ, cha má tôi mới biết đầu đuôi mọi chuyện. Té ra, bác Cả định nhân dịp đám giỗ để dắt người thương về ra mắt ông bà tổ tiên, xui rủi sao xuồng lại bị lật, nhấn chìm cả ba kiếp người: bác Cả, vợ chưa cưới của bác và thím Bảy Đòng. Còn anh chàng kia chính là em trai của cô gái ấy, hai chị em sống nhờ nghề bán xôi suốt mấy năm trời. Người chị tên Khánh Trinh, người em tên Khánh Huy. Gia nhân nói rằng bác Cả thương cô Trinh nhiều lắm, sáng nào cũng tò tò theo gánh xôi để tìm cơ hội rước nàng về dinh. Vậy mà ông trời lại đẩy họ vào dòng nước lạnh lẽo, vào kết cục chẳng ai ngờ tới.
Lúc an táng bác Cả, tôi để ý anh ta cứ đi tụt lại phía sau, mặt thì cúi gằm xuống đất, điệu bộ như người mất hồn. Vì chưa làm lễ cưới hỏi, nên chị gái anh không thể chôn cất cùng bác tôi được. Má tôi thương tình, biểu gia nhân mang thi hài của cô ra đằng sau vườn, đắp thành một nấm mộ coi như đã tròn đạo.
Kể từ đó, nhà họ Nghiêm có thêm một người để sai bảo.
Chớp mắt một cái, ngày cúng thất cũng tới gần. Riêng hãng lụa cần người tiếp quản, thế nên má tôi đành lên lại Sài Thành, chuyện nhà cửa thì giao cho anh quán xuyến. Cha tôi vẫn chuyên tâm với nghề giáo, còn tôi mải dồn tâm trí vào con chữ mà quên mất sự diện hiện của anh. Cho đến một hôm, khi ánh chiều hắt xuống thềm ba, tôi bỗng thấy vạt áo nâu toan đứng trước nấm mộ sau vườn. Mái tóc đen của người nọ chìm hẳn vào cái nắng ảm đạm, bóng lưng thì thẳng như trúc sào nhưng điều làm tôi dao động lại là khoảng cách giữa tôi và anh chẳng thể gói gọn bằng hai chữ "thân phận".
Tôi bước đến cạnh anh, khẽ nói:
- Sao anh lại ra đây? Chuyện bếp núc đã lo xong chưa?
Anh ta giật mình quay sang, và đôi mắt ngấn lệ cứ thế chực trào khiến tôi chả thốt nổi một lời. Chắc thấy sắc mặt tôi không được tốt, anh vội đưa tay chùi mắt rồi kính cẩn hỏi:
- Dạ thưa, cậu Hai cần tôi mần chuyện chi?
Bấy giờ lòng tôi rối như tơ vò nên lỡ miệng đáp:
- Tôi muốn hỏi anh chuyện lật xuồng hôm bữa, anh có thể nói cho tôi biết không?
Từ ngày xảy ra cơ sự kia, cha má tôi chẳng hề gặng hỏi anh một điều, mặc anh quanh quẩn dưới bếp mần hết chuyện này tới chuyện nọ. Âu cũng là cái số, miễn nhà họ Nghiêm vượt qua được chuỗi ngày tang tóc, còn những thứ khác thì đành tùy duyên vậy. Tuy hai hôm nữa mới cúng thất tuần, nhưng trước mộ cô Trinh đã bày sẵn một chén cơm trắng, một thếp vàng mã cùng ba nén nhang. Lúc bắt gặp vạt áo nâu phơ phất trong gió chiều, tôi đã nghĩ rằng dầu không có tường cao cửa dày song chúng tôi vẫn xa cách đến độ chẳng thấy được chân trời. Và khi tôi hỏi về chuyện kia, hai mắt anh bỗng dưng trống rỗng khiến tôi cầm lòng chẳng đặng, bèn nắm lấy cánh tay anh để an ủi.
Hành động ấy dường như làm anh hoảng sợ, buộc tôi phải buông tay tránh để gia nhân khác trông thấy. Anh thành thật cúi đầu, luôn miệng nói xin lỗi vì lỡ vượt vòng lễ giáo dù tôi mới là người khơi mào. Nhìn tấm thân gầy gò của anh, lòng tôi lại nhấp nhổm không yên, nó cứ đau đáu về những chuyện mà đến tôi cũng chả hình dung nổi. Có điều, cảm giác này giống hệt buổi sáng hôm đó. Mỗi lần chạm mắt với anh, chữ nghĩa trong đầu tôi sẽ lại nháo nhác y như đàn chim bay về tổ, tay chân thì lóng ngóng chẳng biết mần sao cho thỏa lòng. Đến khi anh lên tiếng, tôi mới sực tỉnh rồi vờ như chưa có chuyện gì xảy ra.
Anh vẫn cúi gằm mặt, điệu bộ trông khó xử lắm nhưng anh đâu thể làm trái ý tôi:
- Thưa cậu Hai, thiệt ra tôi cũng không muốn giấu cậu cái chi hết nhưng tôi sợ làm ông bà giáo buồn nên mới im hơi lặng tiếng tới giờ. Đáng lẽ ông chủ Sinh không định đi xuồng, ngặt nỗi xe hơi chết máy giữa chừng. Lúc bước xuống xe, chị tôi bỗng thấy vài chiếc xuồng đang neo sát bờ, định bụng tạo công ăn việc làm cho người ta nên liền nói nhỏ vào tai ông chủ Sinh. Chốc sau, chúng tôi đã yên vị trên chiếc xuồng ba lá đặng kịp cúng mâm chiều.
Anh thoáng ngập ngừng, ánh mắt càng trở nên vô hồn:
- Xe hơi thì đã có sớp-phơ lo liệu, bởi vậy ông chủ Sinh mới chịu ngồi xuồng hay nói đúng hơn là chiều theo ý chị tôi. Chẳng bao lâu thì một bên be đụng trúng ghe chở cá, chiếc xuồng nhỏ cứ thế lật nhào. Do tuổi cao, cô chèo xuồng và ông chủ Sinh chỉ chới với được dăm ba lần rồi mất hút. Chị em tôi đều bơi rất giỏi, nhưng chị vẫn nhường cây chuối trôi gần đó để tôi có trớn bơi vô bờ, còn chị một mình lặn tìm hai người họ và không bao giờ ngoi lên nữa. Việc tôi ở lại đây cũng vì lời dặn trước lúc chị lao ra giữa sông, chị biểu: "Cơ sự này do chị mà ra, xin em hãy sống thay phần chị, dù chúng ta và nhà họ Nghiêm vốn là hai phương trời."
Tôi nhìn anh đăm đăm, giá mà tôi có tài ca hát giống Trương Chi thì nỗi đau trong anh chắc sẽ vơi đi được phần nào, dẫu cho khối tình này có thể tan thành mây thành khói nhưng tôi cũng không vì thế mà buông bỏ. Sau khi lắng nghe tường tận câu chuyện, ruột gan tôi lại nhộn nhạo chẳng khác hôm Thanh Châu ôm ghì cánh tay tôi là bao. Bởi sau đêm đó, em gái tôi đã từ giã cõi đời.
Quả thật duyên phận của con người quá đỗi mong manh, nhưng làm sao trách được ông trời? Chỉ thương cho số phận hẩm hiu của cô Trinh, tiếc cho tấm chân tình đương lúc cuồn cuộn của bác Cả và kiếp sống tầm gửi giữa bốn bề quạnh quẽ mà Khánh Huy - người tôi thương - đang âm thầm chịu đựng.
Tôi hỏi xoáy:
- Anh định ăn đời ở kiếp với nhà họ Nghiêm thật sao?
Anh quay sang nhìn nấm mộ, hai mắt cong cong:
- Dạ phải, thưa cậu Hai...
—
p/s: Mới đầu mình định đem plot này ngâm giấm tại giọng văn nó hiện đại quá, nhưng lỡ viết hơn 400 chữ rồi nên không nỡ bỏ. Mà nếu viết trọn vẹn từ đầu tới cuối thì cái kết sẽ như hai câu này:
"Nợ tình chưa trả cho ai,
Khối tình đem xuống tuyền đài chưa tan."
Do tình cảm chỉ xuất phát từ một phía, nên mình chỉ viết tới đoạn Hoàng rung động trước Huy thôi nha. Mọi người có thể tìm hiểu nguồn gốc hai câu thơ trên ở đây nè: https://kienthuc.net.vn/nguon-goc-cau-tho-trong-truyen-kieu-post60230.html
Bạn đang đọc truyện trên: AzTruyen.Top